تعمیرات و نگهداری یکی از جنبه‌های حیاتی در هر سیستم، دستگاه یا تأسیسات است که به منظور حفظ عملکرد بهینه و افزایش عمر مفید آنها انجام می‌شود. تاریخچه نگهداری و تعمیرات در صنعت به دوران باستان برمی‌گردد، زمانی که انسان‌ها برای حفظ و نگهداری ابزارها و تجهیزات ابتدایی خود تلاش می‌کردند. با گذشت زمان و پیشرفت فناوری، این فرآیندها نیز تغییر کردند. در زیر به برخی مراحل کلیدی تاریخچه نگهداری و تعمیرات در صنعت اشاره می‌شود:

1. دوران باستان: انسان‌ها ابزارهای سنگی و چوبی را می‌ساختند و برای حفظ آن‌ها از روش‌های ابتدایی نگهداری استفاده می‌کردند.
2. دوره صنعتی (قرن 18 و 19): با آغاز انقلاب صنعتی، ماشین‌آلات و تجهیزات پیچیده‌تری وارد صنعت شدند. در این دوران، مفهوم نگهداری پیشگیرانه به تدریج شکل گرفت.
3. قرن 20: با پیشرفت‌های تکنولوژیکی و افزایش استفاده از ماشین‌آلات، نگهداری و تعمیرات به یک حوزه تخصصی تبدیل شد. روش‌هایی مانند نگهداری پیشگیرانه و نگهداری بر اساس شرایط (CBM) توسعه یافتند.
4. دهه 1980 و 1990: ظهور تکنیک‌های نوین مانند نگهداری جامع (TPM) و نگهداری مبتنی بر داده‌ها (Predictive Maintenance) به بهبود کارایی و کاهش هزینه‌ها کمک کرد.
5. قرن 21: با پیشرفت فناوری اطلاعات و اینترنت اشیاء (IoT)، نگهداری و تعمیرات به سمت خودکارسازی و استفاده از داده‌های بزرگ (Big Data) حرکت کرد. این تغییرات به افزایش دقت و کارایی در فرآیندهای نگهداری کمک کرده است.

نگهداری و تعمیرات اکنون به عنوان یک عنصر کلیدی در بهینه‌سازی عملکرد تجهیزات و کاهش هزینه‌ها در صنایع مختلف شناخته می‌شود.

سیستم‌های تعمیرات و نگهداری به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند که هر کدام با هدف خاصی برای حفظ و بهبود عملکرد تجهیزات و ماشین‌آلات طراحی شده‌اند. در اینجا به برخی از مهم‌ترین انواع سیستم‌های نگهداری و تعمیرات اشاره می‌کنم:

1. نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive Maintenance – PM):
   • این نوع نگهداری شامل بازرسی‌ها و سرویس‌های دوره‌ای است که به منظور جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی و افزایش طول عمر تجهیزات انجام می‌شود.
2. نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (Predictive Maintenance – PdM):
   • در این روش، با استفاده از داده‌ها و تحلیل‌های پیشرفته، خرابی‌های احتمالی پیش‌بینی شده و قبل از وقوع مشکل، اقدامات لازم انجام می‌شود.
3. نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective Maintenance):
   • این نوع نگهداری زمانی انجام می‌شود که تجهیزات دچار خرابی شده‌اند و نیاز به تعمیر دارند تا به حالت عملیاتی بازگردند.
4. نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Breakdown Maintenance):
   • در این روش، تعمیرات تنها زمانی انجام می‌شود که تجهیزات کاملاً از کار افتاده باشند.
5. نگهداری و تعمیرات بهبود (Improvement Maintenance):
   • این نوع نگهداری شامل بهبود و ارتقاء تجهیزات به منظور افزایش کارایی و کاهش هزینه‌های نگهداری است.

این سیستم‌ها به سازمان‌ها کمک می‌کنند تا با کاهش خرابی‌ها و افزایش بهره‌وری، هزینه‌های عملیاتی خود را بهینه کنند.