زنجیره ارزش مفهومی است که توسط مایکل پورتر معرفی شده و به تحلیل فعالیتهای مختلف یک سازمان اشاره دارد که به خلق ارزش برای مشتریان کمک میکند. این زنجیره شامل دو دسته اصلی از فعالیتها است: فعالیتهای اصلی و فعالیتهای پشتیبانی. فعالیتهای اصلی شامل تولید، بازاریابی و فروش، و خدمات پس از فروش هستند. این فعالیتها به طور مستقیم در ایجاد و ارائه محصولات یا خدمات به مشتریان نقش دارند. به عنوان مثال، در یک شرکت تولیدی، فرآیند تولید شامل طراحی، ساخت و کنترل کیفیت محصولات است. در این مرحله، هر گونه بهبود در کارایی میتواند به کاهش هزینهها و افزایش کیفیت منجر شود. فعالیتهای پشتیبانی شامل مدیریت منابع انسانی، تأمین مالی، و زیرساختهای فناوری اطلاعات هستند. این فعالیتها به بهینهسازی عملکرد فعالیتهای اصلی کمک میکنند. به عنوان مثال، یک سیستم مدیریت منابع انسانی موثر میتواند به جذب و نگهداری استعدادهای برتر کمک کند که در نهایت بر کیفیت محصولات و خدمات تأثیر میگذارد.
زنجیره ارزش به سازمانها این امکان را میدهد که نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کرده و استراتژیهای بهبود را تدوین کنند. با تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش، شرکتها میتوانند فرصتهای جدیدی برای نوآوری و رقابت پیدا کنند و در نتیجه، ارزش بیشتری برای مشتریان خود خلق کنند.
زنجیره ارزش پورتر یک چارچوب تحلیلی است که به سازمانها کمک میکند تا فعالیتهای خود را شناسایی و بهینهسازی کنند تا ارزش بیشتری برای مشتریان خود ایجاد کنند. این زنجیره به دو دسته اصلی تقسیم میشود: فعالیتهای اصلی و فعالیتهای پشتیبانی.
1- فعالیتهای اصلی
ورود مواد اولیه: شامل تأمین و خرید مواد اولیه برای تولید.
تولید: فرآیند تبدیل مواد اولیه به محصولات نهایی.
بازاریابی و فروش: فعالیتهایی که به تبلیغ و فروش محصولات کمک میکنند.
خدمات پس از فروش: خدماتی که به مشتریان بعد از خرید ارائه میشود.
2- فعالیتهای پشتیبانی
مدیریت منابع انسانی: جذب، آموزش و نگهداری کارکنان.
تکنولوژی و تحقیق و توسعه: نوآوری و بهبود محصولات و فرآیندها.
زیرساختها: شامل مدیریت مالی، برنامهریزی استراتژیک و مدیریت عمومی.
تأمین و مدیریت تأمینکنندگان: ایجاد روابط مؤثر با تأمینکنندگان.